Żołnierz Armii Krajowej więziony w Auschwitz i więzieniach komunistycznych, a w wolnej Polsce minister spraw zagranicznych, publicysta, pisarz i działacz społeczny oraz „Sprawiedliwy Wśród Narodów Świata”. 19 lutego skończył 90 lat…
Władysław Bartoszewski urodził się 19 lutego 1922 roku w Warszawie, a w maju 1939 roku zdał maturę. Rok później, we wrześniu Bartoszewski został aresztowany podczas łapanki i wywieziony do Auschwitz, gdzie z numerem obozowym 4427 był więziony do kwietnia 1941 roku. W latach 1941-1944 studiował polonistykę na tajnym Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Warszawskiego. W 1942 roku, związał się z konspiracyjną katolicką organizacją społeczno-wychowawcą Front Odrodzenia Polski (FOP), wstąpił do AK pod pseudonimem „Teofil” i rozpoczął współpracę z Radą Pomocy Żydom „Żegota” przy Delegacie Rządu na Kraj. Podczas Powstania Warszawskiego, był adiutantem dowódcy placówki informacyjno-radiowej „Asma” i redaktorem naczelnym czasopisma „Wiadomości z Miasta i Wiadomości Radiowe”.
W 1946 roku, zatrudnił się w związanej z Polskim Stronnictwem Ludowym Stanisława Mikołajczyka „Gazecie Ludowej”. Niebawem został członkiem PSL, wówczas jedynej realnej opozycji wobec komunistów. Za działalność w tej partii, Bartoszewski został w 1946 roku aresztowany pod zarzutem szpiegostwa i skazany na karę więzienia, którą odbywał do roku 1948. Po odzyskaniu wolności, Bartoszewskiego przyjęto na trzeci rok polonistyki na UW. Studia przerwało kolejne aresztowanie w grudniu 1949 roku. W maju 1952 roku, Bartoszewski został skazany na 8 lat więzienia za szpiegostwo. W sierpniu 1954 roku, sąd zezwolił na roczną przerwę w odbywaniu kary w związku ze złym stanem zdrowia, zaś rok później w marcu, orzekł niesłuszność wyroku. Po uwolnieniu Bartoszewski zajął się publicystyką, współpracował między innymi z tygodnikiem „Stolica” oraz „Tygodnikiem Powszechnym”. Od 1958 roku, eksternistycznie kontynuował studia na Wydziale Filologicznym UW, jednak nie obronił magisterium, w związku z decyzją rektora o skreśleniu go z listy studentów. W latach 1973-1982 i 1984-1985 wykładał historię najnowszą na Wydziale Nauk Humanistycznych KUL, prowadził także wykłady na niemieckich uczelniach w Monachium i Eichstaett. W 1976 roku, Bartoszewski poparł list intelektualistów przeciwko zmianom w Konstytucji PRL, tzw. „List 64”. Od 1978 roku, współtworzył Towarzystwo Kursów Naukowych i wykładał na tajnym Uniwersytecie Latającym. W sierpniu 1980 roku, został członkiem NSZZ „Solidarność” i współtworzył Komitet Obrony Więzionych za Przekonania przy Komisji Krajowej „S”. Po wprowadzeniu stanu wojennego został internowany. Wypuszczono go na wolność w kwietniu 1982 roku.
W latach 1990-1995 był ambasadorem Polski w Austrii, później przez kilka miesięcy - ministrem spraw zagranicznych w rządzie Józefa Oleksego. W latach 1997-2001 Bartoszewski był senatorem IV kadencji z ramienia Unii Wolności. Szefem polskiej dyplomacji ponownie został w rządzie Jerzego Buzka. Funkcję tę sprawował w latach 2000-2001. Od 2001 roku, przewodniczy Radzie Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa oraz Międzynarodowej Radzie Oświęcimskiej przy Premierze RP. W październiku 2007 roku, Bartoszewski stanął na czele komitetu honorowego Platformy Obywatelskiej przed przedterminowymi wyborami parlamentarnymi. Przekonywał, że jedynym wyborem, który służy Polsce, jest oddanie głosu na Platformę, a „kto zdecyduje inaczej, decyduje na własną odpowiedzialność”. Z kolei podczas wyborów prezydenckich w 2010 roku, wszedł w skład honorowego komitetu poparcia kandydatury Bronisława Komorowskiego na prezydenta. 20 listopada 2007 roku, został przez premiera Donalda Tuska powołany na sekretarza stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów i pełnomocnika Prezesa Rady Ministrów do spraw dialogu międzynarodowego. Pełniąc tę funkcję zajmuje się rozwojem współpracy polsko-niemieckiej oraz kontaktami z diasporą żydowską w świecie oraz współpracą z państwem Izrael.
Władysław Bartoszewski jest autorem około 1500 artykułów i około 40 książek. Jest laureatem wielu nagród, odznaczeń i wyróżnień, w tym Orderu Orła Białego, Krzyża Wielkiego Orderu Zasługi RFN, papieskiego Orderu św. Grzegorza Wielkiego, Krzyża Wielkiego Zakonu Rycerskiego i Szpitalnego św. Łazarza z Jerozolimy, doktorem honoris causa Uniwersytetu Warszawskiego i Hajfy oraz Hebrew College w Baltimore, honorowym obywatelem Warszawy, Wrocławia i Gdańska. 25 lutego 2011 powołany został przez prezydenta Bronisława Komorowskiego w skład Kapituły Orderu Orła Białego. Kapituła tego orderu, wybrała go na funkcję Kanclerza. (emi)
fot. Wikipedia
